Je cyclus doet ineens anders dan je gewend bent. Je slaapt lichter, je lont is korter en soms vraag je je af of dit het begin van de overgang is. Terwijl je je ook afvraagt of je daar niet veel te jong voor bent. Welkom in de perimenopauze, de fase waar bijna niemand je iets over vertelde. In dit artikel lees je hoe je deze fase herkent, hoe lang die duurt en vooral wat je nu al kunt doen om er sterker doorheen te komen.
Wat is de perimenopauze?
De perimenopauze is de aanloopfase naar de menopauze. Je eierstokken bouwen de productie van oestrogeen en progesteron geleidelijk af, maar dat gaat niet in een rechte lijn. Je hormonen schommelen, en die schommelingen veroorzaken de klachten waar deze fase bekend om staat.
Even de begrippen op een rij, want die worden vaak door elkaar gebruikt. De menopauze is strikt genomen één moment, namelijk je allerlaatste menstruatie. De overgang is de hele periode van hormonale verandering eromheen. De perimenopauze is het eerste deel daarvan, de jaren vóór die laatste menstruatie waarin je lichaam alvast begint te veranderen.
Wanneer begint de perimenopauze en hoe lang duurt het?
De meeste vrouwen krijgen ergens tussen hun 40e en 50e de eerste signalen, gemiddeld rond de 45. De fase duurt meestal een jaar of vier tot acht. Nederlandse vrouwen bereiken de menopauze gemiddeld rond hun 51e.
Die gemiddelden zeggen over jou persoonlijk weinig. Sommige vrouwen merken al rond hun 40e verandering, anderen pas na hun 50e. Hoe jouw moeder de overgang beleefde, geeft vaak een indicatie, al is het geen garantie.
Wat zijn de symptomen van de perimenopauze?
Het eerste en meest betrouwbare signaal is verandering in je cyclus. Daarnaast kunnen klachten opspelen die je misschien niet meteen aan je hormonen koppelt:
- Je cyclus wordt korter, langer of onvoorspelbaar
- Je menstruatie wordt heviger of milder dan je gewend was
- Je slaapt slechter of wordt vaker wakker
- Opvliegers of nachtelijk zweten
- Stemmingswisselingen, prikkelbaarheid of somberheid
- Vermoeidheid, ook na rustige dagen
- Vergeetachtigheid of moeite met concentreren
- Gewrichten die stijver aanvoelen
Je hoeft ze lang niet allemaal te krijgen. Bij de een blijft het bij een grillige cyclus, bij de ander stapelen de klachten zich op. Beide zijn normaal.
Hoe weet je zeker dat je in de perimenopauze bent?
Een simpele test die het bevestigt bestaat helaas niet. Omdat je hormonen in deze fase per week kunnen verschillen, zegt een enkele bloedtest weinig. Huisartsen stellen de diagnose daarom vooral op basis van je leeftijd, je cyclus en je klachten.
Twijfel je, of heb je klachten die je dagelijks leven flink raken? Ga dan naar je huisarts. Betrouwbare informatie vind je ook op Thuisarts.nl. En houd je cyclus en klachten een paar maanden bij in een app of agenda. Zo’n overzicht maakt het gesprek met je huisarts een stuk concreter.
Wat kun je nú al doen?
Dit is het deel dat wij het belangrijkst vinden, want de perimenopauze is behalve een periode van klachten ook een kans. De keuzes die je nu maakt, bepalen voor een groot deel hoe fit je de jaren na de menopauze ingaat.
Bouw spierkracht op. Na de menopauze breekt je lichaam sneller spier en bot af doordat het beschermende effect van oestrogeen wegvalt. Spiermassa en botdichtheid die je nu opbouwt, vormen je buffer voor later. Krachttraining is daarvoor de meest directe route, en twee keer per week 30 minuten is al genoeg om verschil te maken.
Blijf in beweging op de dagen dat je niet traint. Wandelen, fietsen, de trap nemen. Regelmatige beweging helpt aantoonbaar tegen de klachten die in deze fase opspelen, van somberheid tot slecht slapen.
Wees lief voor je slaap. Vaste bedtijden, een koele slaapkamer en niet te laat intensief sporten maken de lichtere slaap van deze fase een stuk dragelijker.
Let op je basis. Voldoende eiwitten voor je spieren, calcium en vitamine D voor je botten, en matig zijn met alcohol. Geen streng dieet, wel een stevig fundament.
In onze pillar over gezond door de overgang lees je uitgebreid hoe je dit aanpakt per klacht en per fase. En train je liever met begeleiding, dan kijken onze coaches met je mee wat bij jouw lijf en energie past.
Misverstanden over de perimenopauze
“Ik menstrueer nog, dus ik kan niet in de overgang zijn.” Jawel. De perimenopauze speelt zich per definitie af terwijl je nog menstrueert.
“Ik ben pas 42, daar ben ik te jong voor.” De eerste signalen beginnen bij veel vrouwen tussen de 40 en 45, soms eerder.
“Klachten horen erbij, je moet er doorheen.” Er is veel dat je zelf kunt doen, en voor zware klachten bestaan goede behandelingen. Blijf er niet mee rondlopen.
“De pil maskeert niets.” Gebruik je hormonale anticonceptie, dan kunnen signalen zoals een veranderende cyclus verborgen blijven. Ook dan geldt: bespreek klachten met je huisarts.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen perimenopauze en overgang?
De overgang is de hele periode van hormonale verandering. De perimenopauze is het eerste deel daarvan, de jaren vóór je laatste menstruatie waarin de klachten meestal beginnen.
Kan ik in de perimenopauze nog zwanger worden?
Ja. Zolang je menstrueert, hoe onregelmatig ook, is zwangerschap mogelijk. Stop dus niet zomaar met anticonceptie zonder overleg met je huisarts.
Helpt sporten tegen perimenopauze-klachten?
Regelmatig bewegen helpt tegen meerdere klachten tegelijk, waaronder somberheid, slecht slapen en stijve gewrichten. Krachttraining beschermt daarnaast je spieren en botten voor de jaren na de menopauze.
Hoe lang duurt de perimenopauze?
Gemiddeld vier tot acht jaar, maar de verschillen tussen vrouwen zijn groot.
Sterker deze fase door
De perimenopauze overkomt je, maar hoe je erdoorheen gaat heb je deels zelf in de hand. Bij hart for her train je in 30 minuten aan je kracht en energie, in een women-only omgeving met coaches die snappen wat er in deze fase in je lijf gebeurt. Plan een vrijblijvende proefles en bouw nu de basis voor de komende jaren.