Stijve vingers bij het opstaan. Knieën die protesteren op de trap. Schouders die vastzitten zonder dat je iets geks hebt gedaan. Veel vrouwen krijgen in de overgang last van hun gewrichten en denken aan slijtage of reuma, terwijl de echte oorzaak vaak hormonaal is. Dat is een geruststelling, want er is veel dat je er zelf aan kunt doen. Al voelt het advies dat het beste werkt in eerste instantie tegenstrijdig. Je moet ermee in beweging.
Hoe ontstaat gewrichtspijn in de overgang?
Oestrogeen doet meer dan je cyclus regelen. Het remt ontstekingen, houdt je kraakbeen gezond en speelt een rol bij de aanmaak van gewrichtsvocht, de natuurlijke smering van je gewrichten. Daalt je oestrogeen in de overgang, dan worden je gewrichten gevoeliger, stijver en sneller geïrriteerd.
De klachten zijn ’s ochtends vaak het ergst. Na een nacht stilliggen voelen je gewrichten stroef, en eenmaal op gang wordt het beter. Dat patroon, stijfheid die wegtrekt door beweging, is kenmerkend voor hormonale gewrichtsklachten. In onze pillar over gezond door de overgang lees je wat er in deze fase nog meer in je lijf gebeurt.
Welke gewrichten doen het vaakst pijn?
Handen en vingers staan bovenaan, gevolgd door knieën, schouders, nek en heupen. Sommige vrouwen hebben last van één plek, anderen voelen het door hun hele lijf trekken. Ook spierpijn zonder duidelijke aanleiding hoort bij het rijtje. De klachten kunnen per week verschillen, net als je hormonen.
Waarom maakt stilzitten het erger?
Als bewegen pijn doet, is minder bewegen een logische reactie. Voor je gewrichten pakt dat verkeerd uit. Gewrichtsvocht wordt aangemaakt en rondgepompt door beweging. Zit je stil, dan wordt de smering minder en voelt de volgende beweging nog stroever. Bovendien verzwakken de spieren rond je gewrichten, waardoor die minder ondersteund worden en de belasting op het gewricht zelf toeneemt.
Bewegen is dus geen aanslag op je pijnlijke gewrichten. Het is onderhoud. De kunst is bewegen op een manier die smeert zonder te beschadigen.
Zo train je zonder je gewrichten te belasten
Rennen op asfalt of zware gewichten stapelen is met gevoelige gewrichten geen aantrekkelijk vooruitzicht, en het hoeft ook niet. Waar je naar zoekt is weerstand zonder schokken.
Bij hart for her train je op hydraulische apparatuur. De weerstand komt van vloeistof die je zelf in beweging zet, dus er zijn geen vallende gewichten en geen klappen op je gewrichten. Duw je zachter, dan is de weerstand lager. Duw je harder, dan groeit hij mee. Daardoor bepaalt jouw lijf op elk moment hoe zwaar het wordt, ook op een dag dat je gewrichten tegenwerken.
In de 30 minuten workout wissel je krachtoefeningen af met rustige cardio. Zo versterk je de spieren rond je gewrichten, houd je de boel gesmeerd en werk je aan je conditie, allemaal in één korte training. Veel van onze leden met gewrichtsklachten merken dat de ochtendstijfheid afneemt naarmate ze regelmatiger trainen.
Buiten de training helpt het om lang stilzitten te doorbreken. Elk uur even opstaan en een rondje lopen houdt je gewrichten soepeler dan een dagelijkse work-out gevolgd door acht uur op een stoel.
Wat helpt nog meer?
- Warmte. Een warme douche ’s ochtends verzacht de stijfheid.
- Gezond gewicht. Elke kilo minder scheelt je knieën en heupen belasting.
- Ontstekingsremmende voeding. Vette vis, groenten, noten en olijfolie ondersteunen, al is voeding hier aanvulling en geen medicijn.
- Slaap. Vermoeidheid maakt pijn erger. De slaaptips uit ons overgangsdossier helpen dubbel.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als een gewricht dik, rood of warm is, als de pijn ’s nachts erger wordt in plaats van beter, of als de klachten je dagelijks leven blijven beperken ondanks wat je zelf doet. Aandoeningen zoals reuma of artrose verdienen een eigen diagnose en behandeling. Betrouwbare informatie vind je op Thuisarts.nl.
Veelgestelde vragen
Gaat gewrichtspijn na de overgang weer over?
Bij veel vrouwen nemen de klachten af zodra de hormonen na de menopauze een nieuw evenwicht vinden. Sterke spieren en soepele gewrichten die je nu onderhoudt, nemen alvast een voorschot op dat herstel.
Is het gewrichtspijn of artrose?
Dat onderscheid kan alleen een arts betrouwbaar maken. Hormonale gewrichtspijn verspringt vaak en wisselt per week, artrose zit meestal vast aan één gewricht en wordt geleidelijk erger.
Mag ik trainen als mijn gewrichten pijn doen?
Rustig bewegen mag bijna altijd en helpt meestal. Vermijd schokbelasting op slechte dagen en kies weerstand die meebeweegt, zoals hydraulische apparatuur. Twijfel je, overleg dan met je huisarts of fysiotherapeut.
Helpen supplementen zoals glucosamine?
Het wetenschappelijk bewijs is zwak. Bespaar je geld en investeer het in beweging, daarvan is het effect wel aangetoond.
Kom in beweging, op jouw tempo
Gewrichten worden liever gebruikt dan gespaard. Ervaar zelf hoe trainen zonder schokbelasting voelt en plan een vrijblijvende proefles bij hart for her. Onze coaches stemmen de oefeningen af op wat jouw lijf vandaag aankan.